pokaz koszyk
rozwiń menu
tylko:
Tytuł książki:

Od uległości do niezależności. Literaci i literatura w latach 1944-1989/1990

Dane szczegółowe:
Wydawca: Instytut Pamięci Narodowej, IPN
Rok wyd.: 2013
Oprawa: twarda
Ilość stron: 235 s.
Wymiar: 285x285 mm
EAN: 9788393238064
ISBN: 978-83-9323-806-4
Data: 2013-06-17
Cena wydawcy: 85.00 złpozycja niedostępna

Opis książki:

Książka powstała w ramach projektu edukacyjnego Instytutu Pamięci Narodowej „Rok Kultury Niezależnej”. Pierwotnym celem powstania publikacji było przedstawienie postaw literatów od połowy lat siedemdziesiątych do końca lat osiemdziesiątych XX w. Okres ten w dziejach PRL był wyjątkowy ze względu na powstanie i istnienie jawnych i podziemnych struktur opozycyjnych. Część z krępowanych więzami cenzury, kontrolowanych przez reżim i - będącą na jego usługach - tajną policję twórców zaczęła upominać się o swoje prawa. Nie byli tylko biernymi obserwatorami rzeczywistości i beneficjentami dokonujących się wówczas przemian, lecz aktywnymi uczestnikami procesu poszerzania swobód.

Dla pełniejszego ukazania tematu niezbędne okazało się jednak zaprezentowanie postaw i twórczości okresu stalinizmu, światopoglądowej ewolucji i - początkowo nieśmiałych, ale z czasem coraz odważniejszych - protestów przeciw polityce kulturalnej państwa. Temu poświęcony został rozdział pierwszy, z oczywistych powodów będący wyłącznie ogólnym zarysem zagadnienia. Drugi dotyczy lat 1976-1989/90, w których twórcy, dzięki narodzinom podziemnego ruchu wydawniczego, uzyskali możliwość druku swych dzieł poza zasięgiem cenzury. Jednocześnie podejmowali i wspierali cały szereg niezależnych inicjatyw, przyczyniając się do odbudowy krwiobiegu życia umysłowego w Polsce. W rozdziale trzecim mowa o ZZLP/ZLP - związku zorganizowanym tak, aby poddać go kontroli władzy, i próbach pozbycia się tej kurateli. Czwartym - o działaniach aparatu bezpieczeństwa prowadzonych zarówno przeciwko pojedynczym pisarzom, jak i ich określonym grupom. Przy czym i tu - ponieważ jest to przedmiotem odrębnego projektu badawczego IPN - zrezygnowano ze szczegółowego opisu, naświetlając jedynie wybrane aspekty problemu. Dalsza części albumu zawiera przykładowe wykazy autorów publikujących w drugim obiegu oraz recenzje ukazujących się w nim książek, sporządzane zarówno na potrzeby Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, jak i czynników partyjnych.

Literatura niezależna, która rozwijała się w Polsce od 1976 r., była przejawem dążeń narodu do odzyskania suwerenności, niezależności duchowej, intelektualnej i kulturowej, której usiłowano go pozbawić od momentu zainstalowania się systemu komunistycznego. Dążący do przełamania monopolu informacyjnego komunistów, niezależni twórcy spełniali ważną rolę w walce Polaków o zachowanie tożsamości.

Z recenzji prof. Włodzimierza Boleckiego:
Opowieść o ewolucji, jaką przeszła literatura i pisarze w PRL (najdosłowniej „od uległości do niezależności”), która jest rdzeniem albumu, to znakomite studium historyczne o bezsprzecznych walorach naukowych. [...] Poznawcze i dydaktyczne walory tego albumu to nie tylko zasługa świetnego wykładu, lecz także znakomitego pomysłu, żeby część narracyjną albumu wzbogacić o rozmaite materiały ikonograficzne oraz o kapsuły tekstowe zawierające fragmenty dokumentów w ramkach w formie cytatów. Fotografie, materiały operacyjne MSW, różne archiwalia znajdujące się w zbiorach IPN, reprodukcje tekstów, okładek książek, utworów - wszystko to nie tylko stanowi znakomity materiał ilustracyjny, ale przede wszystkim dodatkowy, niezwykle bogaty komentarz do toku głównej narracji autorek albumu.

Z recenzji dr. hab. prof. UJ Macieja Urbanowskiego:
Powstała rzecz atrakcyjna i świetnie udokumentowana, mająca przy tym - o czym wspominają w przedmowie Autorki - charakter albumu, w którym bogata ikonografia jest precyzyjnie spleciona z wywodem historycznym [...]. Historyczne uogólnienie zderza się z dokumentem i konkretnym świadectwem, a czytelnik ma świetną okazję zobaczyć omawiane w tomie zagadnienia z rozmaitych perspektyw.

Książka "Od uległości do niezależności. Literaci i literatura w latach 1944-1989/1990" - Justyna Błażejowska, Cecylia Kuta - oprawa twarda - Wydawnictwo Instytut Pamięci Narodowej, IPN. Książka posiada 235 stron i została wydana w 2013 r.

Spis treści:


Wstęp
Justyna Błażejowska, O losie pisarza polskiego 1944-1976
Cecylia Kuta, Literatura i literaci w latach 1976-1989/1990
Justyna Błażejowska, Z dziejów Związku Zawodowego Literatów Polskich/Związku Literatów Polskich
Cecylia Kuta, O działaniach aparatu represji wobec literatów
Przez pryzmat bezpieki i partii
Bądź pierwszy - Oceń, napisz recenzję/opinię [+]